Mozaiki.com - Mozaiki Antyczne - Warsztaty i Rzemieślnicy

W czasach antycznych sztuka zdobienia posadzek mozaikami, była przede wszystkim ceniona za względu na jej charakter użytkowy- posadzki takie nie przeciekały, łatwo dawały się czyścić. Ich twórcy bardzo rzadko występują w źródłach, jedynym mozaikarzem wymienionym z imienia przez antycznych pisarzy jest Sosos z Pergamonu. Jego twórczość przypada na pierwszą połowę II w. p. n. e. Doskonałość prac Sososa potwierdzają liczne, późniejsze próby kopiowania jego dzieł- "pijących gołębi" czy "pokoju nie zamiecionego".

Pewne informacje o mozaikarzach możemy czerpać analizując pozostałości ich pracy. Nieliczni rzemieślnicy sygnowali mozaiki własnym imieniem; przedstawienia takie pojawiają się w IV wieku p.n.e. na obszarze Grecji i występują aż do VII, VIII wieku n.e., w kościołach z terenów Bliskiego Wschodu. Jakość sygnowanych mozaik jest bardzo różna, od hellenistycznych "obrazów" po posadzki zdobione prostym wzorem geometrycznym. Większość inskrypcji zawiera jedynie imię twórcy (czasami więcej niż jedno), z następującym po nim słowem : "wykonał( to )", po grecku lub łacinie- np.: Sofilos epoiei czy Monnus fecit.

Część mozaikarzy podpisywała się jedynie imieniem w nominativie lub genetivie. W późniejszych łacińskich inskrypcjach znajduje się skrót- ex officina- oznaczający: "z warsztatu". Po skrócie tym znajdowało się imię właściciela warsztatu w genetivie. W czasach imperium rzymskiego officina skupiała grupę rzemieś-lników odpowiedzialnych za poszczególne etapy pracy.

9. "Pijące gołębie", II-(I?) w. p. n. e.

Pictor imaginarius był osobą odpowiedzialną za przygotowanie projektu przedstawienia, pictor parietarius przenosił wzór na posadzkę lub ścianę. Lapidarius był odpowiedzialny za przygotowanie tesser; wycinał je z wcześniej wybranych materiałów. Przygotowane tessery odbierał tessellarius, który układał przedstawienie według zaplanowanego wzoru, jego pomocnik calcis coctor był pracownikiem odpowiedzialnym za przygotowanie zaprawy i jej umiejętne rozprowadzanie.
Rodzaj pracy wykonywany przez mozaikarzy i warsztaty, był uważany za rzemiosło. Ten typ twórczości nie był sztuką, nie mógł stać na równi z rzeźbiarstwem, malarstwem czy złotnictwem. Wyjątek stanowią niektóre hellenistyczne emblema, które często były kopiami obrazów. Do ich produkcji wykorzystywano technikę opus vermiculatum, kostki szklane, kamienie szlachetne, cieniowanie.